The Exeter Book (Jebson)/The Phoenix

The Phoenix Verse Indeterminate Saxon    Hæbbe ic gefrugnen          þætte is feor heonan eastdælum on          æþelast londa, firum gefræge. Nis se foldan sceat ofer middangeard          mongum gefere  5  folcagendra,          ac he afyrred is  þurh meotudes meaht           manfremmendum. Wlitig is se wong eall,          wynnum geblissad mid þam fægrestum          foldan stencum. ænlic is þæt iglond,          æþele se wyrhta,  10  modig, meahtum spedig,          se þa moldan gesette. ðær bið oft open          eadgum togeanes onhliden hleoþra wyn,          heofonrices duru. þæt is wynsum wong,          wealdas grene, rume under roderum. Ne mæg þær ren ne snaw,  15  ne forstes fnæst,          ne fyres blæst, ne hægles hryre,          ne hrimes dryre, ne sunnan hætu,          ne sincaldu, ne wearm weder,          ne winterscur wihte gewyrdan,          ac se wong seomað </dd> <dt>20</dt> <dd> eadig ond onsund. Is þæt æþele lond blostmum geblowen. Beorgas þær ne muntas steape ne stondað,          ne stanclifu heah hlifiað,          swa her mid us, ne dene ne dalu          ne dunscrafu, </dd> <dt>25</dt> <dd> hlæwas ne hlincas,          ne þær hleonað oo  unsmeþes wiht,           ac se æþela feld wridað under wolcnum,          wynnum geblowen. Is þæt torhte lond          twelfum herra, folde fæðmrimes,          swa us gefreogum gleawe </dd> <dt>30</dt> <dd> witgan þurh wisdom          on gewritum cyþað, þonne ænig þara beorga          þe her beorhte mid us  hea hlifiað           under heofontunglum. Smylte is se sigewong;          sunbearo lixeð, wuduholt wynlic. Wæstmas ne dreosað, </dd> <dt>35</dt> <dd> beorhte blede,          ac þa beamas a  grene stondað,           swa him god bibead. Wintres ond sumeres          wudu bið gelice bledum gehongen;          næfre brosniað leaf under lyfte,          ne him lig sceþeð </dd> <dt>40</dt> <dd> æfre to ealdre,          ærþon edwenden worulde geweorðe. Swa iu wætres þrym ealne middangeard          mereflod þeahte, eorþan ymbhwyrft,          þa se æþela wong, æghwæs onsund,          wið yðfare </dd> <dt>45</dt> <dd> gehealden stod          hreora wæga, eadig, unwemme,          þurh est godes; bideð swa geblowen          oð bæles cyme, dryhtnes domes,          þonne deaðræced, hæleþa heolstorcofan,          onhliden weorþað. </dd> <dt>50</dt> <dd> Nis þær on þam londe          laðgeniðla, ne wop ne wracu,          weatacen nan, yldu ne yrmðu          ne se enga deað, ne lifes lyre,          ne laþes cyme, ne synn ne sacu          ne sarwracu, </dd> <dt>55</dt> <dd> ne wædle gewin,          ne welan onsyn, ne sorg ne slæp          ne swar leger, ne wintergeweorp,          ne wedra gebregd, hreoh under heofonum,          ne se hearda forst, caldum cylegicelum,          cnyseð ænigne. </dd> <dt>60</dt> <dd> þær ne hægl ne hrim          hreosað to foldan, ne windig wolcen,          ne þær wæter fealleþ, lyfte gebysgad,          ac þær lagustreamas, wundrum wrætlice,          wyllan onspringað fægrum flodwylmum.          Foldan leccaþ </dd> <dt>65</dt> <dd> wæter wynsumu          of þæs wuda midle; þa monþa gehwam          of þære moldan tyrf brimcald brecað,          bearo ealne geondfarað, þragum þrymlice. Is þæt þeodnes gebod, þætte twelf siþum          þæt tirfæste </dd> <dt>70</dt> <dd> lond geondlace          lagufloda wynn. Sindon þa bearwas          bledum gehongne, wlitigum wæstmum,          þær no waniað o,  halge under heofonum,           holtes frætwe. Ne feallað þær on foldan          fealwe blostman, </dd> <dt>75</dt> <dd> wudubeama wlite,          ac þær wrætlice on þam treowum symle          telgan gehladene, ofett edniwe,          in ealle tid on þam græswonge          grene stondaþ, gehroden hyhtlice          haliges meahtum, </dd> <dt>80</dt> <dd> beorhtast bearwa. No gebrocen weorþeð holt on hiwe,          þær se halga stenc wunaþ geond wynlond;          þæt onwended ne bið æfre to ealdre,          ærþon endige frod fyrngeweorc          se hit on frymþe gescop. </dd> <dt>85</dt> <dd> ðone wudu weardaþ          wundrum fæger fugel feþrum strong,          se is fenix haten. þær se anhaga          eard bihealdeþ, deormod drohtað;          næfre him deaþ sceþeð on þam willwonge,          þenden woruld stondeþ. </dd> <dt>90</dt> <dd> Se sceal þære sunnan          sið behealdan ond ongean cuman          godes condelle, glædum gimme,          georne bewitigan, hwonne up cyme          æþelast tungla ofer yðmere          estan lixan, </dd> <dt>95</dt> <dd> fæder fyrngeweorc          frætwum blican, torht tacen godes. Tungol beoþ ahyded, gewiten under waþeman          westdælas on, bideglad on dægred,          ond seo deorce niht won gewiteð;          þonne waþum strong </dd> <dt>100</dt> <dd> fugel feþrum wlonc          on firgenstream under lyft, ofer lagu          locað georne, hwonne up cyme          eastan glidan ofer sidne sæ          swegles leoma. Swa se æþela fugel          æt þam æspringe </dd> <dt>105</dt> <dd> wlitigfæst wunað          wyllestreamas, þær se tireadga          twelf siþum hine bibaþað in þam burnan          ær þæs beacnes cyme, sweglcondelle,          ond symle swa oft of þam wilsuman          wyllgespryngum </dd> <dt>110</dt> <dd> brimcald beorgeð          æt baða gehwylcum. Siþþan hine sylfne          æfter sundplegan heahmod hefeð          on heanne beam, þonan yþast mæg          on eastwegum sið bihealdan,          hwonne swegles tapur </dd> <dt>115</dt> <dd> ofer holmþræce          hædre blice, leohtes leoma. Lond beoð gefrætwad, woruld gewlitegad,          siþþan wuldres gim ofer geofones gong          grund gescineþ geond middangeard,          mærost tungla. </dd> <dt>120</dt> <dd> Sona swa seo sunne          sealte streamas hea oferhlifað,          swa se haswa fugel beorht of þæs bearwes          beame gewiteð, fareð feþrum snell          flyhte on lyfte, swinsað ond singeð          swegle togeanes. </dd> <dt>125</dt> <dd> ðonne bið swa fæger          fugles gebæru, onbryrded breostsefa,          blissum hremig; wrixleð woðcræfte          wundorlicor beorhtan reorde,          þonne æfre byre monnes hyrde under heofonum,          siþþan heahcyning, </dd> <dt>130</dt> <dd> wuldres wyrhta,          woruld staþelode, heofon ond eorþan. Biþ þæs hleoðres sweg eallum songcræftum          swetra ond wlitigra ond wynsumra          wrenca gehwylcum. Ne magon þam breahtme          byman ne hornas, </dd> <dt>135</dt> <dd> ne hearpan hlyn,          ne hæleþa stefn ænges on eorþan,          ne organan, sweghleoþres geswin,          ne swanes feðre, ne ænig þara dreama          þe dryhten gescop gumum to gliwe          in þas geomran woruld. </dd> <dt>140</dt> <dd> Singeð swa ond swinsað          sælum geblissad, oþþæt seo sunne          on suðrodor sæged weorþeð. þonne swiað he ond hlyst gefeð,           heafde onbrygdeð, þrist, þonces gleaw,          ond þriwa ascæceð </dd> <dt>145</dt> <dd> feþre flyhthwate;          fugol bið geswiged. Symle he twelf siþum          tida gemearcað dæges ond nihtes. Swa gedemed is bearwes bigengan,           þæt he þær brucan mot wonges mid willum,          ond welan neotan, </dd> <dt>150</dt> <dd> lifes ond lissa,          londes frætwa, oþþæt he þusende          þisses lifes, wudubearwes weard,          wintra gebideþ. ðonne bið gehefgad          haswigfeðra, gomol, gearum frod,          grene eorðan </dd> <dt>155</dt> <dd> aflyhð, fugla wyn,          foldan geblowene, ond þonne geseceð          side rice middangeardes,          þær no men bugað eard ond eþel. þær he ealdordom onfehð foremihtig          ofer fugla cynn, </dd> <dt>160</dt> <dd> geþungen on þeode,          ond þrage mid him westen weardað. þonne waþum strong west gewiteð          wintrum gebysgad fleogan feþrum snel. Fuglas þringað utan ymbe æþelne;          æghwylc wille </dd> <dt>165</dt> <dd> wesan þegn ond þeow          þeodne mærum, oþþæt hy gesecað          Syrwara lond corðra mæste. Him se clæna þær oðscufeð scearplice,          þæt he in scade weardað, on wudubearwe,          weste stowe, </dd> <dt>170</dt> <dd> biholene ond bihydde          hæleþa monegum. ðær he heanne beam          on holtwuda wunað ond weardað,          wyrtum fæstne under heofunhrofe,          þone hatað men Fenix on foldan,          of þæs fugles noman. </dd> <dt>175</dt> <dd> Hafað þam treowe forgiefen          tirmeahtig cyning, meotud moncynnes,          mine gefræge, þæt se ana is          ealra beama on eorðwege          uplædendra beorhtast geblowen;          ne mæg him bitres wiht </dd> <dt>180</dt> <dd> scyldum sceððan,          ac gescylded a  wunað ungewyrded,           þenden woruld stondeð. ðonne wind ligeð,          weder bið fæger, hluttor heofones gim          halig scineð, beoð wolcen towegen,          wætra þryþe </dd> <dt>185</dt> <dd> stille stondað,          biþ storma gehwylc aswefed under swegle,          suþan bliceð wedercondel wearm,          weorodum lyhteð, ðonne on þam telgum          timbran onginneð, nest gearwian. Bið him neod micel </dd> <dt>190</dt> <dd> þæt he þa yldu          ofestum mote þurh gewittes wylm          wendan to life, feorg geong onfon. þonne feor ond neah þa swetestan          somnað ond gædrað wyrta wynsume          ond wudubleda </dd> <dt>195</dt> <dd> to þam eardstede,          æþelstenca gehwone, wyrta wynsumra,          þe wuldorcyning, fæder frymða gehwæs,          ofer foldan gescop to indryhtum          ælda cynne, swetes under swegle. þær he sylf biereð </dd> <dt>200</dt> <dd> in þæt treow innan          torhte frætwe; þær se wilda fugel          in þam westenne ofer heanne beam          hus getimbreð, wlitig ond wynsum,          ond gewicað þær sylf in þam solere,          ond ymbseteð utan </dd> <dt>205</dt> <dd> in þam leafsceade          lic ond feþre on healfa gehware          halgum stencum ond þam æþelestum          eorþan bledum. Siteð siþes fus. þonne swegles gim on sumeres tid,          sunne hatost, </dd> <dt>210</dt> <dd> ofer sceadu scineð          ond gesceapu dreogeð, woruld geondwliteð,          þonne weorðeð his hus onhæted          þurh hador swegl. Wyrta wearmiað,          willsele stymeð swetum swæccum,          þonne on swole byrneð </dd> <dt>215</dt> <dd> þurh fyres feng          fugel mid neste. Bæl bið onæled. þonne brond þeceð heorodreorges hus,          hreoh onetteð, fealo lig feormað          ond fenix byrneð, fyrngearum frod. þonne fyr þigeð </dd> <dt>220</dt> <dd> lænne lichoman;          lif bið on siðe, fæges feorhhord,          þonne flæsc ond ban adleg æleð. Hwæþre him eft cymeð æfter fyrstmearce          feorh edniwe, siþþan þa yslan          eft onginnað </dd> <dt>225</dt> <dd> æfter ligþræce          lucan togædre, geclungne to cleowenne. þonne clæne bið beorhtast nesta,          bæle forgrunden heaþorofes hof;          hra bið acolad, banfæt gebrocen,          ond se bryne sweþrað. </dd> <dt>230</dt> <dd> þonne of þam ade          æples gelicnes on þære ascan bið          eft gemeted, of þam weaxeð wyrm,          wundrum fæger, swylce he of ægerum          ut alæde, scir of scylle. þonne on sceade weaxeð, </dd> <dt>235</dt> <dd> þæt he ærest bið          swylce earnes brid, fæger fugeltimber;          ðonne furþor gin wridað on wynnum,          þæt he bið wæstmum gelic ealdum earne,          and æfter þon feþrum gefrætwad,          swylc he æt frymðe wæs, </dd> <dt>240</dt> <dd> beorht geblowen. þonne bræd weorþeð eal edniwe          eft acenned, synnum asundrad,          sumes onlice swa mon to ondleofne          eorðan wæstmas on hærfeste          ham gelædeð, </dd> <dt>245</dt> <dd> wiste wynsume,          ær wintres cyme, on rypes timan,          þy læs hi renes scur awyrde under wolcnum;          þær hi wraðe metað, fodorþege gefean,          þonne forst ond snaw mid ofermægne          eorþan þeccað </dd> <dt>250</dt> <dd> wintergewædum. Of þam wæstmum sceal eorla eadwela          eft alædan þurh cornes gecynd,          þe ær clæne bið sæd onsawen. þonne sunnan glæm on lenctenne,          lifes tacen, </dd> <dt>255</dt> <dd> weceð woruldgestreon,          þæt þa wæstmas beoð þurh agne gecynd          eft acende, foldan frætwe. Swa se fugel weorþeð, gomel æfter gearum,          geong edniwe, flæsce bifongen. No he foddor þigeð, </dd> <dt>260</dt> <dd> mete on moldan,          nemne meledeawes dæl gebyrge,          se dreoseð oft æt middre nihte;          bi þon se modga his feorh afedeð,          oþþæt fyrngesetu, agenne eard,          eft geseceð. </dd> <dt>265</dt> <dd> þonne bið aweaxen          wyrtum in gemonge fugel feþrum deal;          feorh bið niwe, geong, geofona ful,          þonne he of greote his lic leoþucræftig,          þæt ær lig fornom, somnað, swoles lafe,          searwum gegædrað </dd> <dt>270</dt> <dd> ban gebrosnad,          æfter bælþræce, ond þonne gebringeð          ban ond yslan, ades lafe,          eft ætsomne, ond þonne þæt wælreaf          wyrtum biteldeð, fægre gefrætwed. ðonne afysed bið </dd> <dt>275</dt> <dd> agenne eard          eft to secan. þonne fotum ymbfehð          fyres lafe, clam biclyppeð,          ond his cyþþu eft, sunbeorht gesetu,          seceð on wynnum, eadig eþellond. Eall bið geniwad </dd> <dt>280</dt> <dd> feorh ond feþerhoma,          swa he æt frymþe wæs, þa hine ærest god          on þone æþelan wong sigorfæst sette. He his sylfes þær ban gebringeð,          þa ær brondes wylm on beorhstede          bæle forþylmde, </dd> <dt>285</dt> <dd> ascan to eacan. þonne eal geador bebyrgeð beaducræftig          ban ond yslan on þam ealonde. Bið him edniwe þære sunnan segn,          þonne swegles leoht, gimma gladost,          ofer garsecg up, </dd> <dt>290</dt> <dd> æþeltungla wyn,          eastan lixeð. Is se fugel fæger          forweard hiwe, bleobrygdum fag          ymb þa breost foran. Is him þæt heafod          hindan grene, wrætlice wrixled,          wurman geblonden. </dd> <dt>295</dt> <dd> þonne is se finta          fægre gedæled, sum brun, sum basu,          sum blacum splottum searolice beseted. Sindon þa fiþru hwit hindanweard,          ond se hals grene nioþoweard ond ufeweard,          ond þæt nebb lixeð </dd> <dt>300</dt> <dd> swa glæs oþþe gim,          geaflas scyne innan ond utan. Is seo eaggebyrd stearc ond hiwe          stane gelicast, gladum gimme,          þonne in goldfate smiþa orþoncum          biseted weorþeð. </dd> <dt>305</dt> <dd> Is ymb þone sweoran,          swylce sunnan hring, beaga beorhtast          brogden feðrum. Wrætlic is seo womb neoþan,          wundrum fæger, scir ond scyne. Is se scyld ufan frætwum gefeged          ofer þæs fugles bæc. </dd> <dt>310</dt> <dd> Sindon þa scancan          scyllum biweaxen, fealwe fotas. Se fugel is on hiwe æghwæs ænlic,          onlicost pean, wynnum geweaxen,          þæs gewritu secgað. Nis he hinderweard,          ne hygegælsa, </dd> <dt>315</dt> <dd> swar ne swongor,          swa sume fuglas, þa þe late þurh lyft          lacað fiþrum, ac he is snel ond swift          ond swiþe leoht, wlitig ond wynsum,          wuldre gemearcad. Ece is se æþeling          se þe him þæt ead gefeð! </dd> <dt>320</dt> <dd> þonne he gewiteð          wongas secan, his ealdne eard,          of þisse eþeltyrf. Swa se fugel fleogeð,          folcum oðeaweð mongum monna          geond middangeard, þonne somniað          suþan ond norþan, </dd> <dt>325</dt> <dd> eastan ond westan,          eoredciestum, farað feorran ond nean          folca þryþum þær hi sceawiaþ          scyppendes giefe fægre on þam fugle,          swa him æt fruman sette sigora soðcyning          sellicran gecynd, </dd> <dt>330</dt> <dd> frætwe fægerran          ofer fugla cyn. ðonne wundriað          weras ofer eorþan wlite ond wæstma,          ond gewritum cyþað, mundum mearciað          on marmstane, hwonne se dæg ond seo tid          dryhtum geeawe </dd> <dt>335</dt> <dd> frætwe flyhthwates. ðonne fugla cynn on healfa gehwone          heapum þringað, sigað sidwegum,          songe lofiað, mærað modigne          meaglum reordum, ond swa þone halgan          hringe beteldað </dd> <dt>340</dt> <dd> flyhte on lyfte;          fenix biþ on middum, þreatum biþrungen. þeoda wlitað, wundrum wafiað,          hu seo wilgedryht wildne weorþiað,          worn æfter oþrum, cræftum cyþað          ond for cyning mærað </dd> <dt>345</dt> <dd> leofne leodfruman,          lædað mid wynnum æþelne to earde,          oþþæt se anhoga oðfleogeð, feþrum snel,          þæt him gefylgan ne mæg drymendra gedryht,          þonne duguða wyn of þisse eorþan tyrf          eþel seceð. </dd> <dt>350</dt> <dd> Swa se gesæliga          æfter swylthwile his ealdcyðþe          eft geneosað, fægre foldan. Fugelas cyrrað from þam guðfrecan          geomormode eft to earde. þonne se æþeling bið </dd> <dt>355</dt> <dd> giong in geardum. God ana wat, cyning ælmihtig,          hu his gecynde bið, wifhades þe weres;          þæt ne wat ænig monna cynnes,          butan meotod ana, hu þa wisan sind          wundorlice, </dd> <dt>360</dt> <dd> fæger fyrngesceap,          ymb þæs fugles gebyrd. þær se eadga mot          eardes neotan, wyllestreama          wuduholtum in, wunian in wonge,          oþþæt wintra bið þusend urnen. þonne him weorþeð </dd> <dt>365</dt> <dd> ende lifes;          hine ad þeceð þurh æledfyr. Hwæþre eft cymeð aweaht wrætlice          wundrum to life. Forþon he drusende          deað ne bisorgað, sare swyltcwale,          þe him symle wat </dd> <dt>370</dt> <dd> æfter ligþræce          lif edniwe, feorh æfter fylle,          þonne fromlice þurh briddes had          gebreadad weorðeð eft of ascan,          edgeong weseð under swegles hleo. Bið him self gehwæðer </dd> <dt>375</dt> <dd> sunu ond swæs fæder,          ond symle eac eft yrfeweard          ealdre lafe. Forgeaf him se meahta          moncynnes fruma þæt he swa wrætlice          weorþan sceolde eft þæt ilce          þæt he ær þon wæs, </dd> <dt>380</dt> <dd> feþrum bifongen,          þeah hine fyr nime. Swa þæt ece lif          eadigra gehwylc æfter sarwræce          sylf geceoseð þurh deorcne deað,          þæt he dryhtnes mot æfter geardagum          geofona neotan </dd> <dt>385</dt> <dd> on sindreamum,          ond siþþan a  wunian in wuldre           weorca to leane. þisses fugles gecynd          fela gelices bi þam gecornum          Cristes þegnum beacnað in burgum,          hu hi beorhtne gefean </dd> <dt>390</dt> <dd> þurh fæder fultum          on þas frecnan tid healdaþ under heofonum,          ond him heanne blæd in þam uplican          eðle gestrynaþ. Habbaþ we geascad          þæt se ælmihtiga worhte wer ond wif          þurh his wundra sped, </dd> <dt>395</dt> <dd> ond hi þa gesette          on þone selestan foldan sceata,          þone fira bearn nemnað neorxnawong,          þær him nænges wæs eades onsyn,          þenden eces word, halges hleoþorcwide,          healdan woldan </dd> <dt>400</dt> <dd> on þam niwan gefean. þær him niþ gescod, ealdfeondes æfest,          se him æt gebead, beames blede,          þæt hi bu þegun æppel unrædum          ofer est godes, byrgdon forbodene. þær him bitter wearð </dd> <dt>405</dt> <dd> yrmþu æfter æte          ond hyra eaferum swa, sarlic symbel          sunum ond dohtrum. Wurdon teonlice          toþas idge ageald æfter gylte. Hæfdon godes yrre, bittre bealosorge. þæs þa byre siþþan </dd> <dt>410</dt> <dd> gyrne onguldon,          þe hi þæt gyfl þegun ofer eces word. Forþon hy eðles wyn geomormode          ofgiefan sceoldon þurh nædran niþ,          þa heo nearwe biswac yldran usse          in ærdagum </dd> <dt>415</dt> <dd> þurh fæcne ferð,          þæt hi feor þonan in þas deaðdene          drohtað sohton, sorgfulran gesetu. Him wearð selle lif heolstre bihyded,          ond se halga wong þurh feondes searo          fæste bityned </dd> <dt>420</dt> <dd> wintra mengu,          oþþæt wuldorcyning þurh his hidercyme          halgum togeanes, moncynnes gefea,          meþra frefrend, ond se anga hyht,          eft ontynde. Is þon gelicast,          þæs þe us leorneras </dd> <dt>425</dt> <dd> wordum secgað,          ond writu cyþað, þisses fugles gefær,          þonne frod ofgiefeð eard ond eþel,          ond geealdad bið. Gewiteð werigmod,          wintrum gebysgad, þær he holtes hleo          heah gemeteð, </dd> <dt>430</dt> <dd> in þam he getimbreð          tanum ond wyrtum þam æþelestum          eardwic niwe, nest on bearwe. Bið him neod micel þæt he feorhgeong eft          onfon mote þurh liges blæst          lif æfter deaþe, </dd> <dt>435</dt> <dd> edgeong wesan,          ond his ealdcyðþu, sunbeorht gesetu,          secan mote æfter fyrbaðe. Swa ða foregengan, yldran usse,          anforleton þone wlitigan wong          ond wuldres setl, </dd> <dt>440</dt> <dd> leoflic on laste,          tugon longne sið in hearmra hond,          þær him hettende, earme aglæcan,          oft gescodan. Wæron hwæþre monge,          þa þe meotude wel gehyrdun under heofonum          halgum ðeawum, </dd> <dt>445</dt> <dd> dædum domlicum,          þæt him dryhten wearð, heofona heahcyning,          hold on mode. ðæt is se hea beam          in þam halge nu  wic weardiað,           þær him wihte ne mæg ealdfeonda nan          atre sceþþan, </dd> <dt>450</dt> <dd> facnes tacne,          on þas frecnan tid. þær him nest wyrceð          wið niþa gehwam dædum domlicum          dryhtnes cempa, þonne he ælmessan          earmum dæleð, dugeþa leasum,          ond him dryhten gecygð, </dd> <dt>455</dt> <dd> fæder on fultum,          forð onetteð, lænan lifes          leahtras dwæsceþ, mirce mandæde,          healdeð meotudes æ beald in breostum,          ond gebedu seceð clænum gehygdum,          ond his cneo bigeð </dd> <dt>460</dt> <dd> æþele to eorþan,          flyhð yfla gehwylc, grimme gieltas,          for godes egsan, glædmod gyrneð          þæt he godra mæst dæda gefremme;          þam biþ dryhten scyld in siþa gehwane,          sigora waldend, </dd> <dt>465</dt> <dd> weoruda wilgiefa. þis þa wyrta sind, wæstma blede,          þa se wilda fugel somnað under swegle          side ond wide to his wicstowe,          þær he wundrum fæst wið niþa gehwam          nest gewyrceð. </dd> <dt>470</dt> <dd> Swa nu in þam wicum          willan fremmað mode ond mægne          meotudes cempan, mærða tilgað;          þæs him meorde wile ece ælmihtig          eadge forgildan. Beoð him of þam wyrtum          wic gestaþelad </dd> <dt>475</dt> <dd> in wuldres byrig          weorca to leane, þæs þe hi geheoldan          halge lare hate æt heortan,          hige weallende dæges ond nihtes          dryhten lufiað, leohte geleafan          leofne ceosað </dd> <dt>480</dt> <dd> ofer woruldwelan;          ne biþ him wynne hyht þæt hy þis læne lif          long gewunien. þus eadig eorl          ecan dreames, heofona hames          mid heahcyning earnað on elne,          oþþæt ende cymeð </dd> <dt>485</dt> <dd> dogorrimes,          þonne deað nimeð, wiga wælgifre,          wæpnum geþryþed, ealdor anra gehwæs,          ond in eorþan fæðm snude sendeð          sawlum binumene læne lichoman,          þær hi longe beoð </dd> <dt>490</dt> <dd> oð fyres cyme          foldan biþeahte. ðonne monge beoð          on gemot læded fyra cynnes;          wile fæder engla, sigora soðcyning,          seonoþ gehegan, duguða dryhten,          deman mid ryhte. </dd> <dt>495</dt> <dd> þonne æriste          ealle gefremmaþ men on moldan,          swa se mihtiga cyning beodeð, brego engla,          byman stefne ofer sidne grund,          sawla nergend. Bið se deorca deað          dryhtnes meahtum </dd> <dt>500</dt> <dd> eadgum geendad. æðele hweorfað, þreatum þringað,          þonne þeos woruld, scyldwyrcende,          in scome byrneð, ade onæled. Weorþeð anra gehwylc forht on ferþþe,          þonne fyr briceð </dd> <dt>505</dt> <dd> læne londwelan,          lig eal þigeð eorðan æhtgestreon,          æpplede gold gifre forgripeð,          grædig swelgeð londes frætwe. þonne on leoht cymeð ældum þisses          in þa openan tid </dd> <dt>510</dt> <dd> fæger ond gefealic          fugles tacen, þonne anwald eal          up astelleð of byrgenum,          ban gegædrað, leomu lic somod,          ond lifes gæst, fore Cristes cneo. Cyning þrymlice </dd> <dt>515</dt> <dd> of his heahsetle          halgum scineð, wlitig wuldres gim. Wel biþ þam þe mot in þa geomran tid          gode lician. ðær þa lichoman,          leahtra clæne, gongað glædmode,          gæstas hweorfað </dd> <dt>520</dt> <dd> in banfatu,          þonne bryne stigeð heah to heofonum. Hat bið monegum egeslic æled,          þonne anra gehwylc, soðfæst ge synnig,          sawel mid lice, from moldgrafum          seceð meotudes dom, </dd> <dt>525</dt> <dd> forhtafæred. Fyr bið on tihte, æleð uncyste. þær þa eadgan beoð æfter wræchwile          weorcum bifongen, agnum dædum. þæt þa æþelan sind wyrta wynsume,          mid þam se wilda fugel </dd> <dt>530</dt> <dd> his sylfes nest          biseteð utan, þæt hit færinga          fyre byrneð, forsweleð under sunnan,          ond he sylfa mid, ond þonne æfter lige          lif eft onfehð edniwinga. Swa bið anra gehwylc </dd> <dt>535</dt> <dd> flæsce bifongen          fira cynnes, ænlic ond edgeong,          se þe his agnum her willum gewyrceð          þæt him wuldorcyning meahtig æt þam mæþle          milde geweorþeð. þonne hleoþriað          halge gæstas, </dd> <dt>540</dt> <dd> sawla soðfæste,          song ahebbað, clæne ond gecorene,          hergað cyninges þrym, stefn æfter stefne,          stigað to wuldre wlitige gewyrtad          mid hyra weldædum. Beoð þonne amerede          monna gæstas, </dd> <dt>545</dt> <dd> beorhte abywde          þurh bryne fyres. Ne wene þæs ænig          ælda cynnes þæt ic lygewordum          leoð somnige, write woðcræfte. Gehyrað witedom Iobes gieddinga. þurh gæstes blæd </dd> <dt>550</dt> <dd> breostum onbryrded,          beald reordade, wuldre geweorðad;          he þæt word gecwæð: "Ic þæt ne forhycge          heortan geþoncum,  þæt ic in minum neste           neobed ceose,  hæle hrawerig,           gewite hean þonan  </dd> <dt>555</dt> <dd> on longne sið,           lame bitolden,  geomor gudæda,           in greotes fæðm,  ond þonne æfter deaþe           þurh dryhtnes giefe  swa se fugel fenix           feorh edniwe  æfter æriste           agan mote,  </dd> <dt>560</dt> <dd> dreamas mid dryhten,           þær seo deore scolu  leofne lofiað.           Ic þæs lifes ne mæg  æfre to ealdre           ende gebidan,  leohtes ond lissa.           þeah min lic scyle  on moldærne           molsnad weorþan  </dd> <dt>565</dt> <dd> wyrmum to willan,           swa þeah weoruda god  æfter swylthwile           sawle alyseð  ond in wuldor aweceð.           Me þæs wen næfre  forbirsteð in breostum,           ðe ic in brego engla  forðweardne gefean           fæste hæbbe." </dd> <dt>570</dt> <dd> ðus frod guma          on fyrndagum gieddade gleawmod,          godes spelboda, ymb his æriste          in ece lif, þæt we þy geornor          ongietan meahten tirfæst tacen          þæt se torhta fugel </dd> <dt>575</dt> <dd> þurh bryne beacnað. Bana lafe, ascan ond yslan,          ealle gesomnað æfter ligbryne,          lædeþ siþþan fugel on fotum          to frean geardum, sunnan togeanes. þær hi siþþan forð </dd> <dt>580</dt> <dd> wuniað wintra fela,          wæstmum geniwad, ealles edgiong,          þær ænig ne mæg in þam leodscype          læþþum hwopan. Swa nu æfter deaðe          þurh dryhtnes miht somod siþiaþ          sawla mid lice, </dd> <dt>585</dt> <dd> fægre gefrætwed,          fugle gelicast, in eadwelum          æþelum stencum, þær seo soþfæste          sunne lihteð wlitig ofer weoredum          in wuldres byrig. ðonne soðfæstum          sawlum scineð </dd> <dt>590</dt> <dd> heah ofer hrofas          hælende Crist. Him folgiað          fuglas scyne, beorhte gebredade,          blissum hremige, in þam gladan ham,          gæstas gecorene, ece to ealdre. þær him yfle ne mæg </dd> <dt>595</dt> <dd> fah feond gemah          facne sceþþan, ac þær lifgað a          leohte werede, swa se fugel fenix,          in freoþu dryhtnes, wlitige in wuldre. Weorc anra gehwæs beorhte bliceð          in þam bliþan ham </dd> <dt>600</dt> <dd> fore onsyne          ecan dryhtnes, symle in sibbe,          sunnan gelice. þær se beorhta beag,          brogden wundrum eorcnanstanum,          eadigra gehwam hlifað ofer heafde. Heafelan lixað, </dd> <dt>605</dt> <dd> þrymme biþeahte. ðeodnes cynegold soðfæstra gehwone          sellic glengeð leohte in life,          þær se longa gefea, ece ond edgeong,          æfre ne sweþrað, ac hy in wlite wuniað,          wuldre bitolden </dd> <dt>610</dt> <dd> fægrum frætwum,          mid fæder engla. Ne bið him on þam wicum          wiht to sorge, wroht ne weþel          ne gewindagas, hungor se hata          ne se hearda þurst, yrmþu ne yldo. Him se æþela cyning </dd> <dt>615</dt> <dd> forgifeð goda gehwylc. þær gæsta gedryht hælend hergað          ond heofoncyninges meahte mærsiað,          singað metude lof. Swinsað sibgedryht          swega mæste hædre ymb þæt halge          heahseld godes, </dd> <dt>620</dt> <dd> bliþe bletsiað          bregu selestan eadge mid englum,          efenhleoþre þus: "Sib si þe, soð god,          ond snyttrucræft,  ond þe þonc sy           þrymsittendum  geongra gyfena,           goda gehwylces.  </dd> <dt>625</dt> <dd> Micel, unmæte           mægnes strengðu,  heah ond halig!           Heofonas sindon  fægre gefylled,           fæder ælmihtig,  ealra þrymma þrym,           þines wuldres,  uppe mid englum           ond on eorðan somod.  </dd> <dt>630</dt> <dd> Gefreoþa usic, frymþa scyppend!           þu eart fæder ælmihtig  in heannesse,           heofuna waldend." ðus reordiað          ryhtfremmende, manes amerede,          in þære mæran byrig; cyneþrym cyþað,          caseres lof </dd> <dt>635</dt> <dd> singað on swegle          soðfæstra gedryht, þam anum is          ece weorðmynd forð butan ende. Næs his frymð æfre, eades ongyn. þeah he on eorþan her þurh cildes had          cenned wære </dd> <dt>640</dt> <dd> in middangeard,          hwæþre his meahta sped heah ofer heofonum          halig wunade, dom unbryce. þeah he deaþes cwealm on rode treow          ræfnan sceolde, þearlic wite,          he þy þriddan dæge </dd> <dt>645</dt> <dd> æfter lices hryre          lif eft onfeng þurh fæder fultum. Swa fenix beacnað, geong in geardum,          godbearnes meaht, þonne he of ascan          eft onwæcneð in lifes lif,          leomum geþungen. </dd> <dt>650</dt> <dd> Swa se hælend us          helpe gefremede þurh his lices gedal,          lif butan ende, swa se fugel swetum          his fiþru tu  ond wynsumum           wyrtum gefylleð, fægrum foldwæstmum,          þonne afysed bið. </dd> <dt>655</dt> <dd> þæt sindon þa word,          swa us gewritu secgað, hleoþor haligra,          þe him to heofonum bið, to þam mildan gode,          mod afysed in dreama dream,          þær hi dryhtne to giefe worda ond weorca          wynsumne stenc </dd> <dt>660</dt> <dd> in þa mæran gesceaft          meotude bringað, in þæt leohte lif. Sy him lof symle þurh woruld worulda,          ond wuldres blæd, ar ond onwald,          in þam uplican rodera rice. He is on ryht cyning </dd> <dt>665</dt> <dd> middangeardes          ond mægenþrymmes, wuldre biwunden          in þære wlitigan byrig. Hafað us alyfed          lucis auctor þæt we motun her          merueri, goddædum begietan          gaudia in celo, </dd> <dt>670</dt> <dd> þær we motun          maxima regna secan ond gesittan          sedibus altis, lifgan in lisse          lucis et pacis, agan eardinga          almæ letiti æ , brucan blæddaga,          blandem et mitem </dd> <dt>675</dt> <dd> geseon sigora frean          sine fine, ond him lof singan          laude perenne, eadge mid englum. Alleluia. </dd> </dl>