Page:Latin for beginners (1911).djvu/249

THE BATTLE OF PHARSALIA 223 esset bis tantus quantus Caesaris, tamcn erant multī quī veterānaas legiōnēs quae Gallōs et Germānōs superāverant vehementer timēbant. Quōs ante proelium commissum Labiēnus lēgātus, quī ab Caesare nūper dēfēcerat, ita adlocūtus est: "Nōlīte existimāre hunc esse exercitum veterānōrum mīlitum. Omnibus interfuī proeliīs neque temerē incognitam rem prōnūntiō. Perexigua pars illīus exercitūs quī Gallōs superāvit adhūc superest. Magna pars occisa est, multī domum discessērunt, multī sunt relictī in Italiā. Hae cōpiae quās vidētis in citeriōre Galliā nūper cōnscrīptae sunt.” Haec cum dīxisset, iūrāvit sē nisi victōrem in castra nōn reversūrum esse. Hoc idem Pompēius et omnēs reliquī iūrāvērunt, et magnā spē et laetitiā, sīcut certam ad victōriam, cōpiae ē castrīs exiērunt.

Item Caesar, animō ad dīmicandum parātus, exercitum suum ēdūxit et septem cohortibus praesidiō castrīs relictīs cōpiās triplicī aciē īnstrūxit. Tum, mīlitibus studiō pugnae ārdentibus, tubā signum dedit. Mīlitēs prōcurrērunt et pīlīs missīs gladiōs strīnxērunt. Neque vērō virtūs hostibus dēfuit. Nam et tēla missa sustinuērunt et impetum gladiōrum excēpērunt et ōrdinēs cōnservāvērunt. Utrimque diū et ācriter pugnātum est nec quisquam pedem rettulit. Tum equitēs Pompēī aciem Caesaris circumīre cōnātī sunt. Quod ubi Caesar animadvertit, tertiam aciem, quae ad id tempus quiēta fuerat, prōcurrere iussit. Tum vērō integrōrum impetum dēfessī hostēs sustinēre nōn potuērunt et omnēs terga vertērunt. Sed Pompēius dē fortūnīs suīs dēspērāns sē in castra equō contulit, inde mox cum paucīs equitibus effūgit.